Twaalf zonnepanelen van 400 wattpiek, samen 4,8 kWp, die 5.000 euro kosten, verdienen zich bij een gemiddeld Nederlands huishouden terug in ongeveer 6 tot 8 jaar nu de salderingsregeling stopt. Zolang er nog wel gesaldeerd werd, was dat zo'n 5 jaar. Het precieze antwoord hangt vooral af van hoeveel van je eigen stroom je direct zelf gebruikt, want dat bepaalt of je 28 cent of maar 7 cent per kilowattuur verdient. Hieronder reken ik het stap voor stap uit, zodat je met je eigen cijfers kunt controleren wat voor jou geldt.
De uitgangspunten
Voor de rekensom gebruik ik de volgende aannames. Je kunt ze vervangen door je eigen getallen.
- 12 panelen van 400 Wp = 4,8 kWp
- Opbrengst in Nederland: ongeveer 900 kWh per kWp per jaar, dus 4,8 x 900 = 4.320 kWh per jaar
- Investering: 5.000 euro inclusief omvormer en montage (sinds 2023 betaal je 0 procent btw op zonnepanelen)
- Huishoudelijk verbruik: 3.500 kWh per jaar
- Stroomprijs die je bespaart: 0,28 euro per kWh
- Vergoeding voor teruggeleverde stroom: 0,07 euro per kWh
Het zijn illustratieve getallen. Je eigen energiecontract, je regio en de stand van je dak veranderen de uitkomst, dus kijk altijd naar je eigen jaarafrekening en offerte.
Eerst: wat veranderde er met de salderingsregeling?
Met de salderingsregeling mocht je de stroom die je aan het net teruglevert, verrekenen met de stroom die je afneemt. Zolang je jaarproductie niet hoger lag dan je verbruik, was elke opgewekte kilowattuur dus 28 cent waard, ook als je hem 's middags terugleverde en 's avonds weer afnam. Die regeling stopt per 1 januari 2027. Daarna krijg je voor teruggeleverde stroom alleen nog de terugleververgoeding van je leverancier, en die ligt een stuk lager dan de prijs die je betaalt voor stroom uit het net. Zonnepanelen blijven dus aantrekkelijk, maar het zwaartepunt verschuift: zelf gebruikte stroom wordt belangrijker dan teruggeleverde stroom.
Scenario A: de oude situatie met salderen
Je produceert 4.320 kWh en verbruikt 3.500 kWh. Die 3.500 kWh worden verrekend en besparen je 3.500 x 0,28 = 980 euro. De overige 820 kWh levert je aan de leverancier, goed voor 820 x 0,07 = 57 euro. Samen is dat ongeveer 1.037 euro per jaar, en dus is de terugverdientijd 5.000 / 1.037 = ongeveer 4,8 jaar.
Scenario B: zonder salderen en 35 procent zelfverbruik
Zonder batterij en zonder je gedrag aan te passen gebruik je gemiddeld ongeveer 35 procent van je opbrengst zelf, omdat de panelen overdag draaien en jij 's avonds thuis bent. Dat is 0,35 x 4.320 = 1.512 kWh die je rechtstreeks gebruikt en dus niet hoeft in te kopen: 1.512 x 0,28 = 423 euro. De rest, 2.808 kWh, lever je terug en brengt 2.808 x 0,07 = 197 euro op. Samen 620 euro per jaar. De terugverdientijd is 5.000 / 620 = ongeveer 8,1 jaar.
Scenario C: 50 procent zelfverbruik
Met een thuiswerkdag, een wasmachine en vaatwasser die overdag draaien en eventueel een warmtepomp of elektrische auto die slim laadt, kun je het zelfverbruik optrekken naar 50 procent. Dan gebruik je 2.160 kWh zelf (605 euro) en lever je 2.160 kWh terug (151 euro). Samen 756 euro per jaar, en de terugverdientijd wordt 5.000 / 756 = ongeveer 6,6 jaar.
Scenario D: 60 procent zelfverbruik
Met een thuisbatterij of een elektrische auto die vooral met zonnestroom wordt geladen, kan het zelfverbruik oplopen tot 60 procent. Je gebruikt dan 2.592 kWh zelf (726 euro) en levert 1.728 kWh terug (121 euro). Samen ongeveer 847 euro per jaar, en dat betekent een terugverdientijd van 5.000 / 847 = ongeveer 5,9 jaar. Houd er rekening mee dat een batterij zelf ook geld kost. Die extra investering moet je bij de terugverdientijd optellen, dus bij een thuisbatterij van enkele duizenden euro's schuift de uitkomst alsnog op.
Overzicht van de uitkomsten
- Met salderen (tot eind 2026): circa 1.037 euro per jaar, terugverdientijd 4,8 jaar
- Zonder salderen, 35 procent zelfverbruik: circa 620 euro per jaar, terugverdientijd 8,1 jaar
- Zonder salderen, 50 procent zelfverbruik: circa 756 euro per jaar, terugverdientijd 6,6 jaar
- Zonder salderen, 60 procent zelfverbruik: circa 847 euro per jaar, terugverdientijd 5,9 jaar
Wat zit er nog niet in de rekensom?
Zonnepanelen leveren elk jaar iets minder op. Een veelgebruikte schatting is 0,5 procent per jaar, waardoor het systeem na 25 jaar ruim 10 procent minder per jaar oplevert dan in het eerste jaar. De omvormer gaat meestal 10 tot 15 jaar mee en kost bij vervanging gemiddeld 800 euro. Reken je beide mee in scenario B, dan levert de installatie over 25 jaar bij gelijkblijvende prijzen ongeveer 14.600 euro op. Daarvan gaat 5.000 euro af voor de aanschaf en 800 euro voor de omvormer, dus per saldo blijft er zo'n 8.800 euro over. Stijgen de stroomprijzen, dan wordt dat bedrag hoger, dalen ze, dan lager.
Daarnaast kunnen leveranciers kosten in rekening brengen voor teruglevering. Dat verschilt per contract en kan de opbrengst van je teruggeleverde stroom flink drukken. Vergelijk dus niet alleen de leveringsprijs, maar ook de terugleververgoeding en eventuele terugleverkosten.
Zo haal je de terugverdientijd naar beneden
De belangrijkste stuurknop is zelfverbruik. Zet de wasmachine, droger en vaatwasser op het zonnige middaguur, laad je elektrische auto of warmtepomp-boiler overdag en kies een contract met een redelijke terugleververgoeding. Een dynamisch contract kan interessant zijn, maar alleen als je bereid bent je verbruik daarop aan te passen. Plaats de panelen zo dat ze zoveel mogelijk opbrengen op het moment dat jij stroom nodig hebt. Een west-oriëntatie levert in totaal iets minder op dan zuid, maar sluit vaak beter aan bij het avondverbruik.
Vraag minstens drie offertes aan en vergelijk niet alleen de prijs per paneel maar ook de garantie, het merk van de omvormer en wat er bij montage is inbegrepen. Een goedkope offerte zonder garantie is geen besparing als de omvormer na acht jaar vervangen moet worden. En heb je een groot verbruik of plannen voor een warmtepomp of een elektrische auto, bekijk dan of 14 of 16 panelen niet slimmer zijn dan 12.
De rekensom onder de streep
Wil je een snelle vuistregel onthouden: deel je investering door wat je jaarlijks aan zelf gebruikte stroom bespaart plus wat je terugkrijgt voor teruglevering. Voor 12 panelen en 5.000 euro kom je daarmee grofweg uit op 6 tot 8 jaar, afhankelijk van hoeveel stroom je zelf gebruikt. Dat is nog altijd een rendement waar je op een spaarrekening niet aan komt, op voorwaarde dat je er geen onverwachte kosten bij krijgt. Controleer daarom vooral je eigen verbruik en offerte voordat je tekent, want de cijfers in dit artikel zijn voorbeelden en geen garantie voor jouw situatie.
